Wyjątkowe znaki na cmentarzu. Tej historii nie wolno zapomnieć

Na cmentarzu parafii św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Cięcinie spoczywa Jan Klich, żołnierz, nauczyciel i działacz społeczny. W tym tygodniu jego mogła została odznaczona plakietą „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” oraz znakiem pamięci „Tobie Polsko”.

Grób weterana w Cięcinie

Uroczystość zorganizował Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Katowicach. Inicjatorką wpisania miejsca spoczynku Jana Klicha do ewidencji grobów weteranów walk o wolność i niepodległość Polski była Jadwiga Klimonda, prezes Stowarzyszenia Dzieci Serc.

W wydarzeniu uczestniczyli również krewni Jana Klicha: wnuki Marek i Krzysztof Kawińscy, prawnuczki Marlena Mikusz i Katarzyna Ościłowska oraz praprawnuk Hubert Ościłowski.

Co oznacza plakieta IPN-u?

Plakieta „Grób Weterana Walk o Wolność i Niepodległość Polski” trafia na mogiły wpisane do ewidencji prowadzonej przez Instytut Pamięci Narodowej. Chodzi o groby osób, które walczyły o odzyskanie niepodległości Polski albo w obronie jej granic – od konfederacji barskiej po powojenne podziemie niepodległościowe.

System ten działa od 2019 roku. Wtedy weszła w życie ustawa, która dała IPN-owi możliwość prowadzenia ewidencji takich mogił, ich oznaczania oraz wspierania opieki nad nimi. Wcześniej wiele grobów osób zasłużonych dla niepodległości miało charakter prywatny lub rodzinny i nie było objętych jednolitym systemem państwowej ochrony.

Znak pamięci „Tobie Polsko”

Drugie z oznaczeń, czyli znak pamięci „Tobie Polsko”, ma nieco inny charakter. Jest związane przede wszystkim z upamiętnianiem powstańców śląskich. To porcelanowy proporczyk z napisem „Tobie Polsko”, orłem oraz datami powstań śląskich.

Akcja jego umieszczania na grobach rozpoczęła się 5 lipca 2021 roku, dokładnie w setną rocznicę zakończenia III powstania śląskiego. Jej celem jest ocalenie od zapomnienia miejsc spoczynku tych, którzy walczyli o przyłączenie Górnego Śląska do Polski.

Kim był Jan Klich?

Jan Klich urodził się 17 kwietnia 1887 roku w Zbylitowskiej Górze pod Tarnowem. Ukończył Seminarium Nauczycielskie w Tarnowie, a później rozpoczął pracę w Trzebini koło Żywca. Dwa lata później został kierownikiem jednoklasowej szkoły w Soli w powiecie żywieckim.

Po wybuchu I wojny światowej wcielono go do austro-węgierskiego 57. Galicyjskiego Pułku Piechoty. Lata 1916-1918 spędził w rosyjskiej niewoli.

Jesienią 1918 roku, już jako ochotnik, wstąpił do żywieckiego batalionu Grupy gen. Franciszka Aleksandrowicza. W styczniu 1919 roku, jako dowódca kompanii, walczył na froncie ukraińskim. Z powodu choroby wrócił jednak do Żywca i został przydzielony do oddziałów grupujących się w Milówce.

Brał udział w walkach o Śląsk Cieszyński

W randze adiutanta III batalionu Grupy gen. Aleksandrowicza uczestniczył także w walkach w obronie Śląska Cieszyńskiego w rejonie Istebnej podczas czeskiej inwazji w styczniu 1919 roku.

Po demobilizacji, pół roku później, otrzymał awans na stanowisko kierownika szkoły dwuklasowej w Wieprzu. Do wojska wrócił jeszcze w sierpniu 1920 roku. Został wtedy powołany do pułku strzelców przy 20. Dywizji Piechoty gen. Mikołaja Osikowskiego – w randze podporucznika.

W styczniu 1921 roku został bezterminowo urlopowany, aby mógł wykonywać obowiązki nauczyciela. Jan Klich zmarł 30 czerwca 1949 roku w Wieprzu. Spoczywa na cmentarzu parafialnym w Cięcinie.