Przyjechali po przepis na centrum za miliony. Chcą podobnych u siebie

Jak stworzyć nowoczesne centrum kształcenia zawodowego, ile kosztuje taka inwestycja i skąd brać pieniądze na jej późniejsze utrzymanie? Odpowiedzi na te pytania szukali w Żywcu przedstawiciele dwóch powiatów z województwa opolskiego. Odwiedzili Branżowe Centrum Umiejętności przy Zespole Szkół Budowlano-Drzewnych im. Armii Krajowej. To jedno z dwóch takich centrów w powiecie żywieckim.

W piątek, 6 listopada, do Żywca przyjechali przedstawiciele powiatów głubczyckiego i prudnickiego, w tym tamtejszych rad rynku pracy. Goście zwiedzili pracownie i zapoznali się z organizacją placówki, która specjalizuje się w instalacjach sanitarnych, grzewczych i gazowych.

Wśród odwiedzających była starosta głubczycka Anna Kobierska-Mróz. Jak przyznała, wizyta zrobiła na niej duże wrażenie. – Przed chwilą miałam okazję pospawać i nawet mi to dobrze wyszło. Obiekt naprawdę robi bardzo duże wrażenie – mówiła.

Przedstawiciele obu powiatów rozważają utworzenie podobnych placówek na swoim terenie. Chcieli więc zobaczyć nie tylko wyposażenie żywieckiego centrum, ale również poznać doświadczenia związane z jego budową i finansowaniem. – Chcemy tę wiedzę zaczerpnąć u tych, którzy już mają to za sobą – podkreśla Anna Kobierska-Mróz.

Inwestycja za ponad 12,5 miliona złotych

Pomysł wizyty narodził się podczas spotkania samorządowców w ramach Związku Powiatów Polskich. Starosta żywiecki Adrian Midor zachęcał wówczas swoją odpowiedniczkę z Głubczyc do zainteresowania się branżowymi centrami umiejętności.

Dzisiaj przekonuje, że mimo dużych kosztów było warto. Na utworzenie centrum przy żywieckiej „Budowlance” powiat pozyskał 10 milionów złotych dofinansowania. Początkowo zakładał wkład własny przekraczający 2,5 miliona złotych, ale ostatecznie musiał przeznaczyć na inwestycję jeszcze więcej.

– Trzeba się liczyć z tym, że będzie trzeba coś dopłacić jeszcze z budżetu. Na początku zakładaliśmy, że będzie to mniejsza kwota – przyznaje Adrian Midor.

Przedsięwzięcie obejmowało rozbudowę istniejącego budynku warsztatów szkolnych, między innymi o dodatkową kondygnację, oraz modernizację pomieszczeń.

Zdaniem starosty inwestycja przynosi korzyści wykraczające poza samo kształcenie zawodowe. Centrum współpracuje z uczelniami i przedsiębiorstwami, a Żywiec stał się również gospodarzem finału ogólnopolskiej olimpiady z zakresu instalacji sanitarnych.

Projekt się skończył. Co dalej z centrum?

Jak wyjaśnia dyrektor szkoły Beata Szemraj, realizacja projektu zakończyła się 30 czerwca 2026 roku. Od 1 lipca centrum funkcjonuje w tak zwanym okresie trwałości, który potrwa trzy lata. Na bieżącą działalność placówka otrzymała prawie pół miliona złotych z budżetu państwa. – Myślę, że na trzech latach trwałości nie poprzestaniemy – zapowiada szefowa szkoły. 

Zmienia się natomiast sposób finansowania szkoleń. Podczas realizacji projektu z bezpłatnych kursów mogli korzystać również dorośli, którzy chcieli zdobyć nowe kwalifikacje lub podnieść swoje kompetencje zawodowe.

Obecnie bezpłatne kształcenie jest zagwarantowane przede wszystkim uczniom i słuchaczom. Centrum zamierza jednak nadal rozwijać ofertę dla dorosłych.

– Nic nie wyklucza tego, żeby to były szkolenia bezpłatne dla osób dorosłych. Generalnie jesteśmy dla całej branży i pracujemy nad systemem wyliczenia kosztów, tak by być konkurencyjnym do ofert, które są na rynku szkoleń dla osób dorosłych – mówi Beata Szemraj.

Drugie Branżowe Centrum Umiejętności w Żywcu działa przy Zespole Szkół Mechaniczno-Elektrycznych. Specjalizuje się w energetyce odnawialnej słonecznej. Centrum przy „Mechaniku” powstało jako pierwsze.

Powstały dzięki środkom z KPO

Żywieckie centra powstały w ramach ogólnopolskiego programu finansowanego z Krajowego Planu Odbudowy. Na utworzenie i wyposażenie Branżowych Centrów Umiejętności przeznaczono ponad 1,4 mld zł.

Według danych Ministerstwa Edukacji Narodowej w Polsce powstały 124 takie placówki, specjalizujące się w różnych dziedzinach gospodarki. Ich zadaniem jest łączenie edukacji zawodowej z potrzebami przedsiębiorców oraz umożliwienie zdobywania nowych kwalifikacji uczniom, nauczycielom i osobom dorosłym.

Od lipca 2026 roku bieżąca działalność centrów finansowana jest z budżetu państwa.