Niż demograficzny zbiera żniwo. Czy to miasto także czeka reorganizacja szkół i przedszkoli?

Paweł Chudecki

Spadająca liczba dzieci w Bielsku-Białej wymusiła reorganizację sieci szkół i przedszkoli. Decyzja ta spotkała się ze zdecydowanym sprzeciwem rodziców i stała się tematem szerokiej debaty publicznej i przedmiotem tematu tygodnia w Radiu Bielsko. Niż demograficzny to jednak problem znacznie szerszy – dotyczy całej Polski oraz wielu krajów Europy.

Sprawdziliśmy, jak sytuacja demograficzna wygląda w Żywcu Analiza raportów o stanie miasta z ostatnich lat pokazuje wyraźny, systematyczny spadek liczby mieszkańców.

Na trend spadkowy wskazują dane z raportów miejskich:

• na koniec 2020 roku – 29 734 mieszkańców,
• na koniec 2021 roku – 29 212 mieszkańców,
• na koniec 2022 roku – 28 873 mieszkańców,
• na koniec 2023 roku – 28 523 mieszkańców,
• na koniec 2024 roku – 28 205 mieszkańców.

Raport za 2025 rok nie został jeszcze opublikowany.

Spadek liczby mieszkańców w Żywcu zapewne przełoży się bezpośrednio na sytuację w lokalnej oświacie, gdyż tak jak w Bielsku-Białej mniejsza liczba dzieci oznacza mniejsze nabory do szkół i przedszkoli.

Szkoły i przedszkola w Żywcu – czy będą zmiany?

Miasto Żywiec jest organem prowadzącym dla sześciu przedszkoli, pięciu szkół podstawowych oraz dwóch zespołów szkolno-przedszkolnych. Burmistrza Antoni Szlagor zapytaliśmy, czy w związku z malejącą liczbą dzieci planowane są zmiany w funkcjonowaniu placówek oświatowych.

– To okaże się po zakończeniu naboru do szkół i przedszkoli – mówi burmistrz.

Nabór trwa do końca marca, a do 28 maja musi powstać tzw. arkusz organizacyjny. To właśnie po tej dacie będzie wiadomo, czy sytuacja demograficzna wymusi konkretne decyzje dotyczące szkół i przedszkoli w Żywcu.

Niż demograficzny a zatrudnienie nauczycieli

Burmistrz zwraca uwagę na aspekt, który w dyskusji o reorganizacji szkół w Bielsku-Białej nie wybrzmiał  – kwestię zatrudnienia nauczycieli.

W miejskich szkołach i przedszkolach w Żywcu zatrudnionych jest 435 nauczycieli na około 380 etatach.

– Jeżeli będą dzieci, nic się nie zmieni. Jeżeli dzieci nie będzie, liczbę nauczycieli trzeba będzie zmniejszyć. Na dziś nie mogę powiedzieć, czy i ilu nauczycieli nie będzie miało przedłużonych umów w związku z niżem demograficznym – podkreśla burmistrz.

Oświata dużym obciążeniem dla budżetu miasta

Włodarz miasta zaznacza również, że system finansowania oświaty stanowi poważne wyzwanie dla żywieckiego samorządu.

– Oświata jest ogromnym obciążeniem dla miejskiego budżetu przy systemie finansowania pół na pół, w którym połowę kosztów pokrywa państwo a połowę samorząd – mówi Antoni Szlagor.