Zakończono największy w Polsce przecisk. 5,5 tysiąca ton betonu pod torami w Oświęcimiu

Budowa obwodnicy Oświęcimia weszła w decydującą fazę. Ekipy zakończyły przeciskanie pod torami kolejowymi betonowej konstrukcji o wadze ponad 5,5 tysiąca ton. Cała operacja trwała ponad dwa miesiące i nie wymagała zatrzymania ruchu pociągów.

Przecisk bez precedensu w Polsce

Pod linią kolejową Oświęcim – Czechowice-Dziedzice umieszczono prostopadłościan o wymiarach 22,7 na 38,7 na 8,5 metra. Konstrukcję wpychały w grunt 60 siłowników, a segment przesunął się ostatecznie o 26 metrów.
W trakcie prac blok coraz silniej napierał na nasyp kolejowy. Inżynierowie wcześniej zbudowali po drugiej stronie torów specjalną przyporę, która zabezpieczała nasyp i nie pozwalała mu się przesunąć. Teraz, gdy przeciskanie się zakończyło, przypora zostanie rozebrana.

Dlaczego droga nie powstała na wiadukcie

Nowa trasa krzyżuje się z linią kolejową w bliskim sąsiedztwie terenu byłego niemieckiego, nazistowskiego obozu koncentracyjnego KL Birkenau. Otoczenie obozu musi zachować wygląd możliwie zbliżony do tego z 1945 roku, więc budowa wiaduktu nad torami nie była możliwa.

Jednocześnie nie można było rozebrać torów na czas budowy, bo ruch pociągów musiał być zachowany. Rozwiązaniem stała się metoda pipe-roofing. Wewnątrz przeciśniętego segmentu zaprojektowano miejsce na sześć pasów ruchu – cztery dla obwodnicy i dwa dla ulicy Ostatni Etap. Tę technologię wykorzystuje się zwykle przy budowie przejść dla pieszych w nasypach kolejowych, ale dotąd nikt w Polsce nie zastosował jej do tak dużego przejazdu pod torami.

Obwodnica odciąży centrum Oświęcimia

Droga krajowa nr 44 stanowi główną trasę czwartego co do liczby ludności miasta w Małopolsce. Według danych Generalnego Pomiaru Ruchu z 2025 roku korzysta z niej każdego dnia co najmniej kilkanaście tysięcy samochodów. Najbardziej obciążony jest most Jagielloński na Sole, przez który przejeżdża 25,7 tysiąca pojazdów.
Nowa, dziewięciokilometrowa obwodnica ominie miasto z południa i połączy je z drogą ekspresową S1 między Mysłowicami a Bielskiem-Białą. Odcinek od Oświęcimia do Bielska-Białej jest już przejezdny, a fragment od Mysłowic do Oświęcimia ma być gotowy do 2027 roku. Po zakończeniu inwestycji ruch tranzytowy opuści centrum miasta, a kierowcy zyskają lepsze połączenie z Beskidami na południu i autostradą A4 na północy. Trasa będzie miała dwie jezdnie z dwoma pasami w każdym kierunku.
Prace zaczęły się w listopadzie 2022 roku. W grudniu 2024 roku otwarto 2,2-kilometrowy odcinek między ulicami Zatorską i Jagiełły. W sierpniu 2025 roku udostępniono ponad czterokilometrowy fragment od węzła Oświęcim na trasie S1 do ronda w Pławach. Kolejny, 1,6-kilometrowy odcinek między rondami na ulicach Legionów i Jagiełły wraz z mostem na Sole, otwarto w grudniu. W marcu tego roku kierowcy zyskali 2,8 kilometra jezdni między rondem w Jedlinie a rondem w Pławach. Cała trasa ma być przejezdna jesienią tego roku.

Ochrona terenu wpisanego na listę UNESCO

Bliskość terenów byłych obozów KL Birkenau i KL Auschwitz wymusiła szczególne podejście do projektu. Inwestycja ma nie zmieniać otoczenia miejsc pamięci, dlatego drogę zasłonięto wałem ziemnym i ekranami porośniętymi zielenią. W miejscu skrzyżowania z linią kolejową zbudowano przejazd pod torami, a nie wiadukt. Również most na Sole zaprojektowano tak, by nie wyróżniał się z krajobrazu.
Przed rozpoczęciem prac powstał Raport z oceny oddziaływania na dobro światowego dziedzictwa, dotyczący terenu Auschwitz-Birkenau jako niemieckiego, nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady z lat 1940–1945. Dokument wskazał zasady budowy trasy, które miały ograniczyć jej wpływ na tereny dawnych obozów. To pierwsza w Polsce inwestycja drogowa tak silnie powiązana z ochroną miejsca wpisanego na listę UNESCO.

Unijne wsparcie dla inwestycji

Budowa obwodnicy Oświęcimia kosztuje 467,7 miliona złotych. Inwestycja otrzymała 249 369 545,02 złotych z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014–2020 oraz 150 milionów złotych z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021–2027.