Rodzin zastępczych wciąż za mało. Powiat działa na granicy możliwości

Brak rodzin zastępczych pozostaje jednym z największych wyzwań systemu pieczy zastępczej w powiecie bielskim. Choć samorząd realizuje wszystkie decyzje sądów, liczba wolnych miejsc praktycznie nie istnieje, a część dzieci czeka jeszcze przed wydaniem formalnych postanowień.

Za organizację pieczy zastępczej w powiecie bielskim odpowiada Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Bielsku-Białej. Jak podkreśla dyrektor PCPR Katarzyna Olszyna, skala potrzeb jest porównywalna z dużym miastem.
– Odpowiadamy za zabezpieczenie dzieci z terenu całego powiatu bielskiego, który pod względem liczby mieszkańców jest zbliżony do Bielska-Białej – mówi.

Brak wolnych miejsc

Obecnie PCPR wykonuje wszystkie postanowienia sądowe, w tym także te pilne. Odbywa się to jednak często ponad ustawowe limity.
– Nie mamy wolnych rodzin zastępczych ani wolnych miejsc w placówkach. Domy dziecka w Czechowicach-Dziedzicach są już ponad stan – podkreśla Katarzyna Olszyna.
Dodaje, że w sytuacjach interwencyjnych dzieci są przyjmowane mimo ograniczeń.
– Najważniejsze jest życie i zdrowie dziecka, nawet jeśli wiąże się to z uwagami ze strony instytucji nadzorujących – zaznacza.
Formalnie nie ma dziś niewykonanych decyzji sądowych. Problem dotyczy jednak dzieci, które czekają na wskazanie miejsca jeszcze przed wydaniem postanowienia.

Ilu jest opiekunów, ilu podopiecznych

W powiecie bielskim funkcjonuje obecnie od około 120 do 130 rodzin zastępczych. Liczba ta zmienia się w ciągu roku. Wśród nich jest dziesięć rodzin zawodowych oraz dwa rodzinne domy dziecka.
Rodzinne domy dziecka mogą przyjąć do ośmiorga dzieci i działają na podstawie umów zawodowych. Najliczniejszą grupę stanowią rodziny spokrewnione. To najczęściej dziadkowie albo rodzeństwo dzieci.
– Te rodziny wymagają innego rodzaju wsparcia niż rodziny niezawodowe czy zawodowe – wyjaśnia Katarzyna Olszyna.
W 2023 roku w rodzinnej pieczy zastępczej w powiecie bielskim przebywało około 250 dzieci.

Wzrost po 2019 roku

Choć w systemie występuje stała rotacja, ogólny trend pozostaje wzrostowy. Największe zmiany pojawiły się po 2019 roku.
– Wcześniej zastanawialiśmy się, czy potrzebne są dwie placówki opiekuńczo-wychowawcze. Dziś musimy rozważać, czy nie będzie potrzebna trzecia – mówi dyrektor PCPR.

Obecnie w Czechowicach-Dziedzicach działają dwie placówki opiekuńczo-wychowawcze przy ulicach Lipowiec i Legionów. Trzecia placówka, typu rodzinnego, funkcjonuje w Janowicach i zapewnia opiekę do ośmiorga dzieci.

Stała potrzeba nowych kandydatów

Największe zapotrzebowanie dotyczy rodzin niespokrewnionych, gotowych przyjąć dzieci, dla których nie ma opieki w najbliższej rodzinie.
– Każda nowa rodzina, nawet gotowa przyjąć jedno dziecko lub jedno rodzeństwo, realnie rozwiązuje część problemu – podkreśla Katarzyna Olszyna.
Powiat zapowiada dalsze działania informacyjne i uruchomienie nowej witryny internetowej, która ma łączyć potrzeby dzieci z osobami zainteresowanymi zostaniem rodziną zastępczą. To zadanie, jak zaznaczają przedstawiciele PCPR, pozostanie wyzwaniem także w kolejnych latach.