Banialuka od kulis. Odkrywamy teatralne serce Bielska-Białej

To miejsce od blisko 80 lat buduje wyobraźnię kolejnych pokoleń widzów i rozsławia Bielsko-Białą daleko poza granicami miasta i kraju. Teatr Lalek Banialuka to nie tylko scena i spektakle, ale także świat ręcznie tworzonych lalek, masek, niezwykłych rekwizytów i teatralnej magii ukrytej za kulisami. Jako Radio BIELSKO mieliśmy okazję zajrzeć do miejsc na co dzień niedostępnych dla widzów i pokazać, jak powstają bohaterowie, którzy później ożywają na scenie.

Teatr, który rozsławił Bielsko-Białą na świecie

Banialuka należy do najstarszych teatrów lalkowych w Polsce. Została założona w 1947 roku przez artystów plastyków Jerzego Zitzmana i Zenobiusza Zwolskiego. Już od początku twórcy stawiali na teatr oparty na plastyce, emocjach i wyobraźni, a nie wyłącznie klasycznej narracji. To właśnie ten artystyczny charakter sprawił, że bielska scena szybko zdobyła renomę w kraju i za granicą.

Przez dziesięciolecia Banialuka odwiedziła kilkadziesiąt państw świata – od Japonii i Chile po Stany Zjednoczone – prezentując swoje spektakle na najbardziej prestiżowych festiwalach teatralnych, m.in. w Edynburgu, Awinionie czy Charleville-Mézières. Teatr stał się jednym z najważniejszych ambasadorów kultury Bielska-Białej.

Miejsce, gdzie lalki naprawdę żyją

W naszej rolce pokazujemy Banialukę od zupełnie innej strony. Zaglądamy do pracowni, magazynów i pomieszczeń, do których widzowie zazwyczaj nie mają dostępu. To właśnie tam powstają niezwykłe lalki, maski i teatralne rekwizyty tworzone ręcznie przez rzemieślników i artystów teatru.

Każda lalka to małe dzieło sztuki – od projektu, przez rzeźbienie i szycie kostiumów, aż po mechanizmy pozwalające aktorom nadać jej ruch i emocje. W Banialuce wciąż ogromną rolę odgrywa tradycyjne rzemiosło teatralne, które dziś staje się coraz rzadsze. To właśnie ono buduje wyjątkowy klimat tego miejsca.

Dziesiątki nagród

Banialuka od lat należy do najbardziej cenionych teatrów w Polsce. Spektakle realizowane w Bielsku-Białej zdobywały liczne Złote Maski – najważniejsze nagrody teatralne w województwie śląskim – oraz dziesiątki wyróżnień i nagród na krajowych oraz międzynarodowych festiwalach. Banialuka słynie z ambitnych, artystycznych realizacji, które trafiają zarówno do najmłodszych widzów, jak i dorosłych.

Tylko w ubiegłym sezonie teatralnym spektakl „Mały Książę” został nagrodzony na 29. Międzynarodowym Festiwalu KORCZA DZISIAJ w Warszawie za nieklasyczną inscenizację klasycznej powieści oraz harmonijną współpracę choreografii, aktorstwa i scenografii. „Mały Książę” został również nagrodzony na 32. Ogólnopolskim Festiwalu Teatrów Lalek w Opolu. Z kolei spektakl „Koziołek Matołek w Afryce” został nagrodzony na 3. Międzynarodowym Festiwalu Teatrów Lalek Klasyka Od-Nowa w Będzinie. Zespół Banialuki otrzymał także Nagrodę Zespołową przyznaną przez Związek Artystów Scen Polskich ZASP.

Festiwal z 60-letnią historią już za chwilę

Już od 15 do 20 maja Bielsko-Biała ponownie stanie się europejską stolicą teatru lalek. Wszystko za sprawą 31. Międzynarodowego Festiwalu Sztuki Lalkarskiej organizowanego przez Banialukę. Tegoroczna edycja ma wyjątkowy charakter, ponieważ festiwal świętuje swoje 60-lecie.

Do miasta przyjadą teatry i artyści z całego świata – m.in. z Francji, Norwegii, USA, Japonii, Belgii, Izraela, Niemiec i Szkocji. W programie znalazły się spektakle konkursowe, przedstawienia plenerowe, warsztaty, spotkania i wydarzenia towarzyszące. Łącznie odbędzie się około 40 wydarzeń. Festiwal od dekad należy do najważniejszych wydarzeń teatralnych w Europie i jest jednym z symboli kulturalnej tożsamości Bielska-Białej.

Polska Stolica Kultury odkrywa swoje wyjątkowe miejsca

Nasza wizyta w Banialuce to kolejny przystanek na mapie miejsc, które odkrywamy w ramach świętowania Polskiej Stolicy Kultury. Pokazujemy przestrzenie, które tworzą kulturalny charakter miasta i przypominają, że kultura ma wiele aspektów. A Teatr Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana od blisko 80 lat udowadnia, że teatr lalek może być sztuką na najwyższym światowym poziomie.