Gdzie się ukryć w razie zagrożenia?

Gdzie schować się w Bielsku-Białej w przypadku poważnego zagrożenia? Czy w mieście jest wystarczająco dużo miejsc, które mogą zapewnić mieszkańcom ochronę? Na te pytania nie da się odpowiedzieć, podając jedną liczbę. W systemie ochrony ludności funkcjonuje bowiem kilka różnych kategorii obiektów, a punkt schronienia czy miejsce doraźnego schronienia nie oznaczają tego samego co schron. Prawda jest jednak brutalna, w Bielsku-Białej nie mamy żadnego oficjalnego schronu.

Zapytaliśmy Urząd Miejski w Bielsku-Białej o aktualną sytuację – liczbę schronów i miejsc ukrycia, ich rozmieszczenie, możliwości wykorzystania oraz pojemność. Z odpowiedzi rzecznika Ratusza Tomasza Ficonia wynika, że miejscy urzędnicy przeprowadzili rozpoznanie 311 obiektów użyteczności publicznej, obiektów komunikacyjnych oraz innej infrastruktury miejskiej. Wstępnie 176 obiektów zakwalifikowano do kategorii miejsc doraźnego schronienia. Jednocześnie Państwowa Straż Pożarna zidentyfikowała na terenie Bielska-Białej 260 punktów schronienia.

Schron to nie to samo co punkt schronienia

Te liczby mogą robić wrażenie, ale wymagają ważnego wyjaśnienia. Nie oznaczają, że Bielsko-Biała ma 436 schronów. Poszczególne liczby dotyczą różnych kategorii obiektów i nie należy ich po prostu dodawać. Zgodnie z informacjami miasta punkty schronienia to miejsca przydatne do tymczasowego ukrycia ludzi, zapewniające podstawową ochronę między innymi przed nagłymi niebezpiecznymi zjawiskami pogodowymi oraz skutkami użycia konwencjonalnych środków rażenia, w szczególności odłamkami. Mogą znajdować się w istniejących obiektach budowlanych, ale również w innych miejscach spełniających podstawową funkcję ochronną. To rozwiązanie ma więc przede wszystkim zapewnić podstawową, tymczasową ochronę, a nie być odpowiednikiem hermetycznego schronu przeciwatomowego.

260 punktów schronienia w mieście

Według informacji przekazanych przez bielski magistrat PSP zidentyfikowała w mieście 260 punktów schronienia. Trafiają do tej kategorii między innymi obiekty, wobec których prowadzone jest postępowanie dotyczące uznania ich za budowle ochronne, obiekty wcześniej pełniące funkcję ochronną oraz inne miejsca, które mogą zapewnić podstawową ochronę. Nie należy jednak traktować tych 260 punktów jako 260 schronów w klasycznym rozumieniu. 

176 miejsc doraźnego schronienia

Druga liczba pochodzi z rozpoznania przeprowadzonego przez Wydział Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego. Spośród 311 przeanalizowanych obiektów 176 wstępnie zakwalifikowano jako miejsca doraźnego schronienia. MDS-y to obiekty i miejsca, które mogą zostać przygotowane do wykorzystania w sytuacji zagrożenia, gdy liczba istniejących schronów i ukryć jest niewystarczająca. Miejski poradnik ochrony ludności wskazuje, że w razie stanu nadzwyczajnego lub wojny miejsca takie mogą być organizowane przez właściwe organy ochrony ludności. To również nie oznacza, że wszystkie 176 miejsc jest obecnie gotowych do natychmiastowego przyjęcia mieszkańców.

A ile osób może się tam schować?

To jedno z najważniejszych pytań, ale na podstawie aktualnie dostępnych publicznych danych nie można podać wiarygodnej, jednej liczby dla 260 punktów schronienia i 176 MDS-ów. Centralna Ewidencja Obiektów Zbiorowej Ochrony wyraźnie informuje, że szczegółowe dane techniczne obiektów nie są publicznie dostępne ze względów bezpieczeństwa państwa. Publiczna mapa ma przede wszystkim umożliwiać mieszkańcom znalezienie lokalizacji najbliższego miejsca schronienia. Dlatego nie należy sumować powierzchni czy zakładanej pojemności obiektów na podstawie samej mapy i przedstawiać takiego wyniku jako oficjalnej liczby miejsc dla mieszkańców Bielska-Białej.

Co wiemy o rzeczywistych schronach?

Tutaj obraz jest znacznie bardziej konkretny. W oficjalnej odpowiedzi miasta na jedną z interpelacji z kwietnia 2026 roku zapisano, że Bielsko-Biała nie posiada budowli ochronnej kategorii „schron”. Magistrat informował jednocześnie, że kondygnacje podziemne w budynkach użyteczności publicznej i wielorodzinnych oraz garaże podziemne, jeżeli nie przewidziano w nich budowli ochronnej, mogą być projektowane i wykonywane w sposób umożliwiający organizację miejsc doraźnego schronienia. To ważne rozróżnienie. Miasto nie ma więc obecnie budowli ochronnej kategorii „schron”, ale posiada i rozwija system punktów oraz miejsc, które mogą zapewnić mieszkańcom podstawową ochronę.

Starsze dane pokazują skalę problemu

Warto przy tym przypomnieć wcześniejsze dane, ale nie należy traktować ich jako aktualnego bilansu. W odpowiedzi na interpelację z kwietnia 2025 roku miasto informowało, że w dotychczasowej ewidencji znajdowały się 102 budowle ochronne kategorii „ukrycie” z miejscami dla 12 430 osób. W tej samej ewidencji wskazywano również 132 750 miejsc doraźnego schronienia. Były to jednak dane wynikające z wcześniejszej ewidencji i obowiązujących wówczas zasad. Miasto zaznaczało wówczas, że większość istniejących budowli ochronnych powstała w latach 50. i 60. XX wieku, a ich stan techniczny z biegiem lat się pogarszał. Dlatego tych danych nie należy dzisiaj przedstawiać jako informacji o aktualnej liczbie dostępnych miejsc.

Miasto sprawdza kolejne obiekty

Bielsko-Biała prowadzi również prace nad zwiększeniem zasobu miejsc, które w przyszłości mogą zostać wykorzystane do ochrony ludności. W kwietniu 2026 roku magistrat informował o analizie 275 obiektów budowlanych, między innymi szkół, budynków mieszkalnych ZGM, obiektów szpitalnych, sportowych i kulturalnych. Wstępnie wskazano wówczas 141 obiektów z potencjałem do wykorzystania w systemie ochrony ludności.

Analizowane są między innymi podziemne części budynków. W przypadku placówek oświatowych miasto wskazywało obiekty, których konstrukcja i piwnice mogą być potencjalnie wykorzystane do organizacji miejsc ochrony. To pokazuje, że system nadal jest rozwijany i weryfikowany, a liczby mogą się zmieniać wraz z kolejnymi ekspertyzami, kwalifikacjami i przystosowaniem obiektów.

Najbliższe miejsce można sprawdzić już teraz

Mieszkańcy Bielska-Białej mogą sprawdzić lokalizację najbliższego punktu schronienia za pomocą przygotowanej przez Państwową Straż Pożarną i MSWiA aplikacji „Gdzie się ukryć”. Narzędzie pokazuje lokalizacje miejsc schronienia wraz z adresami i pozwala znaleźć najbliższy punkt.

Mapa „Gdzie się ukryć”

Według aktualnych informacji aplikacja obejmuje około 70 tysięcy obiektów, w tym około 20 tysięcy działających całodobowo, zapewniających możliwość schronienia dla około 20 milionów osób w całym kraju. Warto jednak pamiętać, że dane dotyczące całej Polski nie mogą być automatycznie odnoszone do Bielska-Białej. Mapa ma przede wszystkim pomóc mieszkańcowi znaleźć najbliższe miejsce, a nie stanowić prostego zestawienia pojemności miasta.

Czy miejsc wystarczy dla wszystkich?

Na to pytanie nie ma obecnie podstaw, by odpowiedzieć jednoznacznie „tak” lub „nie”. Z jednej strony Bielsko-Biała ma 260 zidentyfikowanych przez PSP punktów schronienia, a miasto wskazało 176 obiektów wstępnie zakwalifikowanych jako miejsca doraźnego schronienia. Z drugiej – nie wszystkie te miejsca są schronami, nie wszystkie są obecnie przygotowane do natychmiastowego wykorzystania, a publicznie dostępne dane nie pozwalają ustalić jednej aktualnej łącznej pojemności. Co więcej, jak już wspominaliśmy, Bielsko-Biała nie posiada obecnie budowli ochronnej kategorii „schron”.

Dlatego zamiast patrzeć wyłącznie na liczbę obiektów, warto zwrócić uwagę na ich charakter i stopień przygotowania. W sytuacji zagrożenia mieszkańcy będą potrzebowali przede wszystkim szybkiej informacji, gdzie znajduje się najbliższe dostępne miejsce i jakiego rodzaju ochronę może ono zapewnić. Najrozsądniejszym działaniem już dziś jest sprawdzenie własnej okolicy na mapie „Gdzie się ukryć”. Warto zrobić to wcześniej – zanim pojawi się sytuacja, w której liczyć się będą minuty.