Walczył w powstaniach i konspiracji, więziło go Gestapo i UB. Dziś upamiętnią Waleriana Fajfera

Grób kpt. Waleriana Fajfera w Dankowicach zostanie oznaczony znakiem pamięci „Tobie Polsko”. Uczestnik powstań śląskich, żołnierz II Rzeczypospolitej i członek konspiracji podczas niemieckiej okupacji był represjonowany zarówno przez Gestapo, jak i po wojnie przez Urząd Bezpieczeństwa. 

Wydarzenie organizowane przez katowicki oddział Instytutu Pamięci Narodowej rozpocznie się dziś, o godz. 11.00, na cmentarzu parafialnym w Dankowicach. Wezmą w nim udział przedstawiciele IPN, samorządu oraz zaproszeni goście.

Od powstań śląskich do kampanii wrześniowej

Walerian Fajfer urodził się 8 grudnia 1906 roku w Dankowicach. Uczestniczył w drugim i trzecim powstaniu śląskim, walcząc w 6. kompanii 2. Pułku Piechoty Pszczyńskiej. Był później związany z organizacjami skupiającymi powstańców i weteranów. Otrzymał Śląski Krzyż Powstańczy.

W II Rzeczypospolitej został zawodowym żołnierzem. Służył m.in. w 19. Pułku Ułanów Wołyńskich w Ostrogu na Wołyniu, a następnie w 21. Dywizji w Bielsku jako wachmistrz kawalerii i instruktor przysposobienia obronnego.

We wrześniu 1939 roku uczestniczył w walkach obronnych na terenie Czechowic i Dziedzic. Był również odpowiedzialny za ewakuację części maszyn oraz tajnych dokumentów z Walcowni Metali Dziedzice.

Aresztowany przez Gestapo, po wojnie przez UB

Po kampanii wrześniowej Fajfer zaangażował się w działalność konspiracyjną ZWZ/AK. W maju 1940 roku został aresztowany przez Gestapo. Trafił najpierw do Bielska, a później do Berlina, gdzie był brutalnie przesłuchiwany. Po zwolnieniu w grudniu tego samego roku już w styczniu 1941 roku został ponownie zatrzymany. W kolejnych latach był robotnikiem przymusowym w Berlinie oraz więźniem obozu koncentracyjnego.

Do rodzinnych Dankowic powrócił w sierpniu 1945 roku. Wkrótce został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa w Dziedzicach i przewieziony do aresztu w Świdnicy, gdzie – według informacji IPN – był poddawany torturom. Później przez kilka lat pracował w kamieniołomach, a następnie m.in. jako księgowy na Dolnym Śląsku i cieśla.

Walerian Fajfer zmarł 16 stycznia 1984 roku. Dwa lata później, uchwałą Rady Państwa, w uznaniu zasług bojowych został mianowany na stopień podporucznika.

Uroczyste oznaczenie jego grobu znakiem „Tobie Polsko” odbędzie się dziś, 21 września, o godz. 11.00 na cmentarzu parafialnym w Dankowicach.