Wielki jubileusz miasta. 75 lat temu Bielsko połączyło się z Białą

W tym roku Bielsko-Biała świętuje 75-lecie połączenia dwóch miast w jeden organizm miejski. To doskonała okazja, by wrócić do wydarzeń, które do tego doprowadziły – pełnych sporów, politycznych napięć i różnych wizji przyszłości. O tej złożonej drodze opowiada historyk Jacek Kachel, który był dzisiaj gościem Radia Bielsko.

Dwa miasta, jedna codzienność

Zanim doszło do formalnego zjednoczenia w 1951 roku, Bielsko i Biała przez stulecia rozwijały się osobno – oddzielone nie tylko rzeką Białą, ale przede wszystkim granicami państw, regionów i administracji. Paradoksalnie to właśnie mieszkańcy i lokalne środowiska znacznie wcześniej zaczęli funkcjonować „ponad granicami”. Wspólna straż pożarna, spółka elektryczna, budowa teatru czy urbanistyczne wizje Maxa Fabianiego pokazują, że integracja była procesem naturalnym i oddolnym. Hamulcem – jak podkreśla Jacek Kachel – była głównie polityka.

Od zaborów do wojny – droga pełna zakrętów

W rozmowie historyk w przyjazny sposób prowadzi nas przez XVIII i XIX wiek, okres zaborów, II Rzeczpospolitą i dramatyczny czas II wojny światowej, gdy okupant administracyjnie połączył oba miasta. Pojawia się też wątek lat powojennych, kiedy kwestia zjednoczenia miast wróciła z ogromną siłą, wywołując ostre konflikty między stroną „krakowską” a „śląską”.

Wspólna stacja, zanim powstała Bielsko-Biała

– Tak na dobrą sprawę, każdy z nas obchodzi urodziny, 75. urodziny to są poważne urodziny, aczkolwiek patrząc z punktu widzenia historii miasta, czy Bielska, czy Białej, te 75 lat to jest tylko jeden z małych wycinków. Ale trzeba pamiętać, że o połączeniu miast mieszkańcy myśleli cały czas. Mało tego, tak na dobrą sprawę 18 grudnia 1855 roku, czyli 170 lat temu, do Bielska-Białej przyjechał pieszy pociąg. Przyjechał na stację Bielsko-Biała, tak ona się nazywała – mówi Jacek Kachel.

Polityczna decyzja i pytania bez prostych odpowiedzi

Historia Bielska i Białej pełna jest tematów trudnych. Ostatecznie połączenie miast było wynikiem politycznej decyzji na najwyższych szczeblach władzy. Jak do tego doszło i jakie nastroje towarzyszyły wtedy mieszkańcom Bielska i Białej? O tym w najnowszym wydaniu audycji „Gość Radia Bielsko”.