Janusz Gajos uhonorowany za całokształt twórczości! Nagrody Ministra Kultury rozdane w Bielsku-Białej.

Janusz Gajos – jeden z najwybitniejszych polskich aktorów został uhonorowany Doroczną Nagrodą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za całokształt twórczości. Pojawił się również bielski akcent -wyróżniono młodą kompozytorkę Hanię Derej. 

Uroczystość odbyła się na specjalnie przygotowanej, pięknej plenerowej scenie w amfiteatrze przy Centrum Bajki i Animacji „OKO” oraz  legendarnym Studio Filmów Rysunkowych. Do Bielska-Białej przyjechali przedstawiciele świata kultury, artyści i twórcy, ale w wydarzeniu mogli uczestniczyć również mieszkańcy. Gala miała uroczysty, ale jednocześnie otwarty charakter, a kolejne wręczenia przeplatane były muzyką duetu doskonałego duetu Pietrucha/Zalewska.

Jednym z najważniejszych momentów gali było uhonorowanie Janusza Gajosa – jednego z najwybitniejszych polskich aktorów. Otrzymał Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za Całokształt Twórczości. Aktor nie pojawił się osobiście w Bielsku-Białej, ale podczas uroczystości pokazano nagranie z wręczenia mu nagrody. Na nagraniu Janusz Gajos przyjął wyróżnienie z wyraźnym wzruszeniem. Ponad 60 lat pracy artystycznej i ponad 300 ról filmowych i teatralnych to dorobek aktora, którego pokochali widzowie kilku pokoleń.

Bielski akcent tegorocznej gali to Hania Derej – młoda kompozytorka, pianistka, aranżerka i dyrygentka związana z naszym regionem. Artystka otrzymała Nagrodę Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w kategorii Muzyka. Z Bielskiem-Białą związana jest od lat – przez cztery lata kształciła się w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych w Bielsku-Białej. Ma na koncie ponad 150 kompozycji, a jej twórczość łączy jazz, muzykę kameralną, filmową i elektroniczną. W 2025 roku podczas Ladies’ Jazz Festival w Gdyni zdobyła Grand Prix zarówno jury, jak i publiczności . Za Animację Kultury wyróżniono Joannę Cichocką-Gulę – animatorkę kultury, reżyserkę dokumentów o sztuce i wieloletnią dyrektorkę festiwalu Literacki Sopot.

W kategorii Teatr nagrodę otrzymał Teatr w Stodole w Teremiskach, działający od ponad 20 lat w Puszczy Białowieskiej. Za ochronę dziedzictwa wyróżniono Halinę Juchę, która pomaga w odnajdywaniu utraconych dzieł polskiej sztuki. Nagrodę za film otrzymała Natalia Koniarz, reżyserka dokumentalna, autorka między innymi nagradzanego filmu „Silver”. W kategorii Taniec laureatką została Ramona Nagabczyńska – tancerka, choreografka i dramaturżka. Za kulturę ludową wyróżniono Ambasadę Muzyki Tradycyjnej, miejsce spotkań z muzyką, śpiewem i tańcem tradycyjnym. W kategorii Literatura nagrodzono Pawła Sołtysa, znanego jako Pablopavo – pisarza, muzyka i autora piosenek. W swojej prozie opisuje Warszawę, codzienność jej mieszkańców, pamięć miejsc i doświadczenie przemijania. W 2026 roku ukazała się jego powieść „Monolok”. Jego pisarstwo łączy zainteresowanie językiem codziennych rozmów z uważnością na losy ludzi i zmieniające się miasto.

Za Architekturę i Przestrzeń wyróżnienie otrzymało XYSTUDIO. Nagrodę za Upowszechnianie Kultury przyznano Kinu Żeglarz w Jastarni, prowadzonemu przez trzy pokolenia jednej rodziny. W kategorii Kultura Cyfrowa wyróżniono Yaza Games, niezależne polskie studio gier, twórców między innymi „Inkulinati”. Za Sztuki Wizualne nagrodę otrzymała Aneta Grzeszykowska, a w kategorii mecenas kultury wyróżniono przedsiębiorcę, kolekcjonera i mecenasa sztuki Artura Delę.

„Dzisiejsza gala jest przede wszystkim momentem, w którym państwo mówi ludziom kultury: widzimy Was i dziękujemy Wam za pracę – mówiła Marta Cienkowska, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego podczas gali. – Dziękuję tym, którzy dziś odbiorą nagrody, ale także tym wszystkim, których nazwisk dzisiaj nie usłyszymy – artystom, twórcom, animatorom, pracownikom muzeów, teatrów, bibliotek i domów kultury. To Wy każdego dnia wykonujecie pracę, której nie da się zrobić ustawą. To Wy jesteście polską kulturą. Państwo nie tworzy kultury – jego rolą jest stworzyć warunki, by mogła rozwijać się wszędzie tam, gdzie są ludzie, którzy chcą ją tworzyć i z niej korzystać. Kultura nie jest kosztem ani dekoracją władzy – jest tym, co pozwala nam pamiętać, myśleć, zadawać trudne pytania i być razem. Dlatego państwo musi dbać nie tylko o kulturę, ale też o ludzi, którzy ją tworzą. Państwo nie może korzystać z pracy ludzi kultury, a potem zostawiać ich samych. Bo ostatecznie – właśnie o ludzi tutaj chodzi” – dodała podczas gali, ministra Marta Cienkowska.

Muzyka była ważnym elementem całego wieczoru. Pietrucha/Zalewska  pojawiały się na scenie w kilku częściach gali, a wykonywane przez artystki utwory przeplatały kolejne momenty uroczystości. To właśnie ich koncert uświetnił, rozpoczął oraz zakończył galę.

Podczas wydarzenia powstawała również sztuka na żywo. Malwina Hajduk tworzyła artystyczny kolaż, który – jak zapowiedziała artystka – zawiśnie w bielskim Ratuszu. Ma być pamiątką tego wyjątkowego wydarzenia, które odbyło się właśnie w Bielsku-Białej.

Całą galę została uwieczniona za pośrednictwem Telewizji Polskiej. Dla Bielska-Białej, Polskiej Stolicy Kultury 2026 był to wyjątkowy wieczór – miasto stało się  miejscem spotkania najważniejszych przedstawicieli polskiej kultury, a Doroczne Nagrody Ministra Kultury po raz pierwszy została wręczona właśnie tutaj.